KỶ NIỆM 43 NĂM THÀNH LẬP HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT ĐỒNG NAI (22/12/1979 - 22/12/2022) - CHÀO MỪNG NHỮNG NGÀY LỄ LỚN NĂM 2022 - Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh!
Bảo Vinh mùa đốt đồng


hoàng long

(Nguồn: Tạp chí VN ĐN số 49 - tháng 3/2022)


Thời điểm tháng 11 âm lịch hàng năm, sau vụ hè thu, nông dân phường Bảo Vinh (TP. Long Khánh) lại khẩn trương làm đất chuẩn bị cho vụ Đông Xuân, hứa hẹn một mùa bội thu.

Trên các chân ruộng khô xung quanh cánh đồng Háp (phường Bảo Vinh - TP. Long Khánh), lúa sau khi thu hoạch, rơm sẽ được cuộn tròn bằng máy để xuất ra thị trường. Gốc rạ, rơm còn sót lại thường được bà con cào gọn ra từng luống, đốt cháy thành tro trộn vào đất, xới cho tơi, ủ một thời gian ngắn làm phân bón cho vụ sau.

Chiều về, trên những cách đồng sau vụ thu hoạch, nông dân đốt đồng nhộn nhịp cả một khoảng trời. Bầy chim én chao liệng trong những làn khói trắng để tìm kiếm các loại côn trùng cho bữa ăn cuối ngày. Trẻ con cầm gậy chạy thoăn thoắt, tìm hang ổ nằm sâu dưới những luống tro còn bốc khói để bắt chuột đồng. Những món ăn từ chuột đồng là ẩm thực dân dã của đồng quê sau mùa gặt (nghe nói sau vụ gặt, chuột đồng ăn rất béo và thơm nên đã trở thành món khoái khẩu của nhiều người dân trong làng).


Đốt đồng.jpg
Bảo Vinh mùa đốt đồng (ảnh HL)


Rơm rạ khi cháy không bùng lên như những loại cây cỏ khác, mà ngún dần âm ỉ, tạo nên những làn khói trắng dày đặc lan tỏa trong không gian, mang theo thoang thoảng mùi rơm rạ quyến rũ. Những làn khói lững lờ cuộn lên trên rặng dừa dưới ánh hoàng hôn đã trở thành “nguyên liệu”, tạo nên những tác phẩm thơ ca, nhạc họa và nhiếp ảnh. Người giàu trí tưởng tượng gọi khói đốt đồng là “khói lam”. Buổi chiều, mặt trời đỏ lựng sà xuống thấp, ánh nắng còn sót lại xuyên qua những lọn khói trắng, rọi xuống cánh đồng phủ một lớp tro dày, tạo ra một màu tim tím trên nền trời, đó là “chiều tím”.

Về chiều, gió dịu đi, những làn khói trắng vẩn vơ, vương lại trên những rặng cây, lũy tre ven bờ ruộng. Nhìn xa, khói lam chiều uốn lượn như một dòng sông bạc hiền hòa trôi giữa hoàng hôn. Nhìn khói, người dân đang làm ruộng biết ngày đã hết, vội vã hoàn tất công việc để kịp về nhà trước khi trời tối, ăn bữa cơm gia đình ấm cúng sau một ngày lao động vất vả.

Mùa đốt đồng ở Bảo Vinh chỉ diễn ra một hai ngày ngắn ngủi, rồi nông dân khẩn trương dọn đất để kịp làm vụ mới. Những người may mắn chứng kiến cảnh đốt đồng luôn cảm thấy nao lòng, yêu và gắn bó với quê nhà nhiều hơn.

Gần đây, nhận thấy rơm rạ rất thân thiện với môi trường, các nước tiên tiến đã sử dụng nguyên liệu này trong công nghệ làm dầu sinh học (bio oil) có thể thay thế hoặc nâng cấp để sản xuất xăng, dầu diezel… Ngoài ra, rơm rạ cung cấp nguyên liệu sản xuất điện tiêu dùng và xi măng - sản phẩm thân thiện với môi trường tại một số nước Châu Á.

Ở trong nước, rơm rạ được phơi khô, bán cho các chủ vườn thanh long sử dụng ủ vườn nuôi trái; chế biến thức ăn gia súc; làm nấm rơm hoặc cuộn tròn xuất bán cho các công ty. Tuy nhiên, đốt đồng là cách xử lý đất ruộng theo phương pháp truyền thống, không mang lại lợi ích kinh tế và còn gây lãng phí lớn trong nông nghiệp. Hiện nay, người nông dân đã hạn chế đốt đồng, tận dụng nguồn nguyên liệu rơm rạ cho những hoạt động khác, vừa tăng thêm thu nhập, vừa bảo vệ môi trường sinh thái và sức khỏe cho mọi người.

H.L