Xem nội dung Tạp chí Văn nghệ Đồng Nai số 101 tháng 7- 2026 tại đây.pdf
Tạp chí VNĐN số 101 có các nội dung đáng chú ý sau:
Bìa 1 là hình ảnh người chiến sĩ hôm nay đến dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026). Kỷ niệm sự kiện này, Tạp chí cũng có bài viết ghi nhanh chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn thành phố Đồng Nai. Theo đó, đến ngày 20/7/2026 đã tìm được 21 bộ hài cốt liệt sĩ tại xã Minh Đức. Đây là địa điểm tìm được nhiều hài cốt liệt sĩ nhất ở Đồng Nai.
Chuyên mục kỷ niệm 79 năm Ngày thương binh liệt sĩ cũng được làm dày dặn hơn bởi chùm tác phẩm văn xuôi, thơ, ca khúc viết về đề tài này của các tác giả: Duy Hiến, Nguyễn Ngọc Phú, Nguyễn Hữu Quý, Trần Thị Bảo Thư, Nguyễn Thị Hiền, Nguyễn Duy Đồng, Minh Hạ, Trần Viết Bính, Trần Văn Cường.
Truyện ngắn số này có “Con riêng" của nhà văn Lê Đăng Kháng, “Nắng vàng trên cát mặn" của tác giả Mai Thu Phương, “Bà giáo làng Chăm" của nhà văn Hồ Việt Khuê, “Dưới bóng thông reo" của tác giả Đặng Lê Cát Tiên.
“Con riêng" của nhà văn Lê Đăng Kháng kể về câu chuyện khá éo le của một người đàn ông lỡ có “con riêng" với người khác khi vợ anh không thể sinh con. Mặc dù quan hệ giữa hai người là một bản hợp đồng và người phụ nữ sinh ra con anh đã bỏ đi ngay sau khi đứa trẻ vừa được 6 tháng, nhưng vợ anh đã không chấp nhận sự phản bội của chồng và kiên quyết ly hôn. Anh một mình gà trống nuôi con ở nơi đất khách. Đến khi đứa con trai của anh trở thành bá sĩ quân y và về thăm bố thì anh thật sự mãn nguyện về quyết định của mình. Lần gặp gỡ này người con còn gây ấn tượng trong mắt vợ cũ của anh bằng việc cứu cô ấy kịp thời với trách nhiệm của một bác sĩ khiến cho câu chuyện kết thúc có hậu.
Nếu nhà văn Lê Đăng Kháng cảm thông với số phận éo le và những điều khó nói của đàn ông, thì tác giả Mai Thu Phương lại trăn trở trước phận đời người phụ nữ trong truyện ngắn “Nắng vàng trên cát mặn". Truyện ngắn là lát cắt cuộc đời của một người phụ nữ miền Tây, mồ côi, tên Liễu, vào đời từ thuở mười sáu, có con từ lúc còn chưa nuôi được bản thân mình. Chính điều đó đã khiến cho cuộc đời Liễu trượt dài theo sự vô tâm của những người mình gặp. Hai đứa con với hai người cha, một chơi bời nghiện ngập, một háo sắc mê gái lập phòng nhì. Cô đã phải tự đấu tranh rất nhiều với thực tại nghiệt ngã để đưa con dắt díu về xóm chợ trước ánh mắt dè bỉu của người đời. Cuộc đời nghiệt ngã đã vùi dập người đàn bà này. Thế nhưng, cũng vì nhìn mặt hai đứa con, không muốn con phải sống cơ cực như mình, thị Liễu đã cố gắng bám trụ lại xóm chợ làm nghề bán vé số, mẹ con rau cháo nuôi nhau. Chính sự nhẫn nhịn và ý chí không khuất phục số phận của cô đã làm chạnh lòng của người dàn ông tên Dũng trẻ tuổi. Và cuộc đời mẹ con cô như được rẽ sang trang mới từ đây.
Với truyện ngắn “Bà giáo làng Chăm", nhà văn Hồ Việt Khuê lại nhẹ nhàng phục dựng nghề dệt truyền thống của người Chăm ngay trong thời đại mà vải dệt được nhập sẵn tràn lan thị trường, những cô gái làng đã đi ra làm nhiều công việc khác, không còn ai mặn mà với nghề thủ công truyền thống. Sự khởi đầu gian nan của bà Xôi được an ủi bởi một cô gái trẻ, rồi nhiều bạn bè cô gái đó cũng đến để học nghề. Và chính lúc bà đang lo lắng cho đầu ra của các sản phẩm dệt thì con gái bà – người mà bà vẫn cho là thờ ơ và vô tâm với nghề dệt - đã kết nối được với thị trường bên ngoài và đưa sản phẩm đến với rộng rãi người tiêu dùng thông qua mạng xã hội. Hóa ra, cô suốt ngày cắm mặt vào điện thoại là để tìm đầu ra cho sản phẩm của làng nghề mà mẹ cô dồn hết tâm huyết một đời để phục dựng lại. Hóa ra, để làm sống lại một làng nghề không chỉ cần những nghệ nhân tay nghề giỏi trao truyền, cần thế hệ trẻ tiếp nối, mà cần hơn một người biết quản lý và đưa sản phẩm ra thị trường rộng lớn để nhiều người cùng biết đến.
Truyện ngắn “Dưới bóng thông reo" của Đặng Lê Cát Tiên là tâm sự nhói lòng của một chiến sĩ công an trẻ với quá khứ đau thương về người cha làm nghề công an đã hi sinh khi làm nhiệm vụ những năm sau ngày đất nước thống nhất. Giai đoạn này, đội ngũ công an đã mất ăn mất ngủ với quân phản loạn Fulro ở biên giới liên tục quấy nhiễu và giết hại cán bộ của mình. Với tinh thần quả cảm, bố của cô gái đã cùng đồng đội xông vào tận sào huyệt của kẻ thù. Thế nhưng, trong một lần đụng độ, bố cô gái đã anh dũng hi sinh. Sự ra đi của người bố đã để lại một khoảng trống không thể lấp đầy trong lòng cô con gái mới vài tuổi. Tuổi thơ cô trải qua nỗi tủi thân khi không có bố bên cạnh. Và ngay lúc này đây, khi cô sắp bước về nhà chồng, khi mà cô cần bố nhất thì cô cũng chỉ biết thắp lên ban thờ nén hương tưởng nhớ. Câu chuyện mà tác giả Đặng Lê Cát Tiên mang đến khiến cho người đọc hiểu hơn giá trị của hòa bình. Đó là máu xương của biết bao người đã đổ xuống. Đó không chỉ là hình ảnh những người lính bộ đội Cụ Hồ, mà còn có cả lực lượng gìn giữ hòa bình – những chiến sĩ công an quả cảm đã quên thân xác mình để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ người dân.
Trong số này, Văn nghệ Đồng Nai cũng giới thiệu ghi chép “Tìm về phủ lỵ Phước Long xưa" của tác giả Hạnh Vân. Qua bài viết, tác giả cũng hóa giải nhầm lẫn của người đọc khi đồng nhất phủ lỵ Phước Long triều Nguyễn với thị xã Phước Long (thuộc Bình Phước cũ). Thật ra, phủ lỵ Phước Long ngày xưa là vùng đất ven sông Đồng Nai (là vùng đất rộng lớn bao gồm thành phố Đồng Nai và một phần thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, có phru lỵ đặt tại thôn Bình Lợi, phường Tân Triều). Lần theo dấu vết lịch sử, tác giả Hạnh Vân đã đưa người đọc đi ngược về quá khứ mấy trăm năm trước với những phong tục tập quán và tín ngưỡng đặc trưng của miền bưng biền sông nước này.
Bài viết “Ngọn lửa tri thức trong khúc ca phồn vinh" là lời khen mĩ miều mà tác giả Bùi Quang Xuân dành cho ca khúc “Tự hào trí thức Đồng Nai" vừa được nhạc sĩ Võ Văn Lý sáng tác, thu âm và phát hành. Qua đánh giá của tác giả Bùi Quang Xuân, ca khúc không chỉ nằm trong lộ giới Đồng Nai mà nó mang tầm thời đại và vươn ra thế giới. Tác giả đã phân tích những câu từ, phân tích cách phối âm, đọc vị những nốt nhạc để khẳng định giá trị lớn lao mà tác phẩm đã đem lại.
Gương mặt văn nghệ sĩ số này, tác giả Cẩm Thành đem đến cho người đọc những góc nhìn sâu về nghề viết kịch bản Sân khấu mà NSUT Trần Đức Sìn đã dành hớn 30 năm theo đuổi với niềm đam mê cháy bỏng của anh chàng mê Chèo quê gốc Hải Phòng. Không chỉ là một người viết kịch bản có tầm, NSUT Trần Đức Sìn cũng là người tiên phong và đạt nhiều thành tựu trong việc phát triển các đội thông tin tuyên truyền lưu động Đồng Nai trong suốt hơn 3 thập niên qua. Chính tình yêu sân khấu trong ông đã lan tỏa, khơi dậy niềm đam mê diễn kịch, xem kịch trong nhân dân, đặc biệt là những người trẻ.
Tiểu thuyết “Lính miền Đông" của nhà văn Bùi Thị Biên Linh dưới góc nhìn của cô giáo Nguyễn Thị Toán đã được thi vị hóa và nâng lên một tầm giá trị khi tác giả đem bối cảnh hiện thực tại trận địa miền Đông và bộ đội Cụ Hồ đầy gan dạ, thông minh trong cuộc chiến tranh cam go và khốc liệt vào bài phân tích của mình. Theo tác giả, đây là một cuốn sách mà người đọc sẽ gặp những người lính Cụ Hồ bình dị mà cao đẹp; sẽ có thêm nhiều kiến thức lịch sử, địa lý về miền Đông rộng lớn và kiên trung. Tác giả cũng đánh giá tác phẩm này có tầm vóc và giàu chất điện ảnh. Và chị cũng hi vọng một ngày không xa, tác phẩm sẽ được viết thành những thước phim hào hùng và vô cùng xúc động như “Mưa đỏ", “Mùi cỏ cháy" hay “Mãi mãi tuổi hai mươi".
Tản văn số này có “Mùa xuân Nam Cát Tiên" của tác giả Đoàn Quang Trung. Đây là trải lòng của một nhạc sĩ trước cảnh thiên nhiên hùng vỹ và thơ mộng nơi cánh rừng Cát Tiên nhân một lần anh đến đay lấy chất liệu sáng tác. Khi nhạc sĩ viết tản văn, những câu từ cũng lả lướt dập dìu như những nốt nhạc. Người đọc sẽ cảm nhận bài tản văn như một khúc nhạc trữ tình mà nhạc sĩ hòa lên dòng sông Đồng Nai lững lờ chảy qua những cánh rừng Cát Tiên thơ mộng mùa xuân về.
Tản văn “Cà Ná ngày nắng lên" của Hương Cỏ là cảnh tấp nập ghe thuyền ở biển Cà Ná mùa cá cơm. Đây là một sản vật quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho những người dân biển xứ Tháp Chàm. Đến mùa, những ghe thuyền tấp nập bến bãi, kẻ bán người mua. Những con cá cơm bé xíu được người dân đem vào bờ, làm sạch và chế biến thành cá cơm khô, nước mắm, cá hấp… Trong đó món cá cơm hấp một nắng đã trở thành đặc sản mà du khách mỗi lần đến biển Cà Ná không quên mua về biếu tặng người thân; là sợi dây gắn kết những người con xa xứ với quê hương và nguồn cội.
Phần thơ có sự góp mặt của các nhà thơ: Ninh Thúy, Lê Thanh Xuân, Lê Liên, Võ Thị Tố Mai, Phan Hoàng, Huyền Quy, Nguyễn Mỹ Hạnh, Hoàng Loan, Thanh Dương Hồng, Ong Mật.
Ca khúc số này giới thiệu tác phẩm Hạt gạo trên đồi cao của Mai Quảng.
Mục “Văn hoá dân gian" giới thiệu bài viết “Dấu ấn văn hóa của người S'Tiêng ở Đồng Nai – tái hiện không gian lễ hội và trải nghiệm di sản văn hóa quốc gia" của Trần Minh.
Mục “Sáng tác trẻ", giới thiệu chùm tác phẩm của Nguyễn Như Quỳnh, Bùi Mai Dung, Nguyễn Ngọc Trà Giang thuộc nhóm Búp trên cành.
“Trang cơ sở" giới thiệu ghi chép “Bình yên nơi thăm thẳm biên cương của Nguyễn Thắm.
Mục “Chuyện đời - chuyện nghề" giới thiệu bài viết “Ninh Bình – nơi nỗi nhớ quay về của Hoàng Ngọc Điệp.
Bên cạnh đó, Tạp chí cũng trang trọng giới thiệu những hoạt động của Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai ở các trang bìa. Đó là “Hội nghị Sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026"; Hình ảnh hoạt động trong khuôn khổ trại sáng tác tại tỉnh Ninh Bình; Hình ảnh tại “Tọa đàm Tự hào Đồng Nai – hào khí phương Nam"; Quang cảnh chấm thi Ảnh nghệ thuật “Đồng Nai khát vọng vươn mình"; Hội nghị triển khai hoạt động của Ban Văn nghệ dân gian.
Ngoài ra, độc giả cũng được thưởng thức những bức tranh, minh hoạ đặc sắc của các họa sĩ tên tuổi như: Lê Trí Dũng, Ngô Xuân Khôi, Kim Duẩn, Hứa Tuấn Anh, Hà Huy Chương...
Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.