Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động báo chí hiện đại. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng ứng dụng AI đang là yêu cầu cấp thiết đối với đội ngũ người làm báo nhằm thích ứng với môi trường truyền thông số và nâng cao chất lượng các sản phẩm đa phương tiện.
Quang cảnh chương trình
Sáng 12/6, tại Khách sạn Đồng Nai, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí thuộc Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo thành phố Đồng Nai tổ chức khai giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí với chủ đề “Kỹ năng ứng dụng AI sáng tạo sản phẩm đa phương tiện".
Tham gia lớp học có 37 học viên là phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên và hội viên đang công tác tại các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn. Khóa bồi dưỡng được tổ chức trong hai ngày, từ ngày 12 đến ngày 13/6/2026.
Trang bị kiến thức nền tảng về AI
Khóa học do nhà báo Đặng Sinh trực tiếp giảng dạy với chương trình gồm 6 chuyên đề trọng tâm, được thiết kế theo hướng thực tiễn, bám sát nhu cầu ứng dụng công nghệ trong hoạt động báo chí hiện nay.
Ở chuyên đề đầu tiên, học viên được tiếp cận những kiến thức tổng quan về trí tuệ nhân tạo, lịch sử hình thành và xu hướng phát triển của AI trên thế giới. Không chỉ giới thiệu các khái niệm cơ bản, giảng viên còn phân tích những tác động của AI đối với lĩnh vực truyền thông, báo chí và sáng tạo nội dung số.
Nhà báo Đặng Sinh hướng dẫn thực hành ứng dụng AI trong tác nghiệp báo chí
Theo nhà báo Đặng Sinh, AI đang làm thay đổi cách thức sản xuất và phân phối thông tin trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất đối với người làm báo không phải là chạy theo công nghệ mà là hiểu rõ công nghệ để sử dụng đúng mục đích, đúng giới hạn và phát huy hiệu quả trong công việc.
Tiếp nối chương trình là chuyên đề về các mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Models - LLMs), nền tảng công nghệ cốt lõi tạo nên sự phát triển vượt bậc của AI hiện nay. Thông qua việc giới thiệu và trải nghiệm thực tế các công cụ như ChatGPT, Gemini, Google AI Overview cùng nhiều nền tảng hỗ trợ sáng tạo nội dung khác, học viên có cơ hội hiểu rõ hơn về khả năng cũng như những hạn chế của từng công cụ.
Một nội dung được đặc biệt quan tâm là kỹ năng xây dựng câu lệnh (Prompt) hiệu quả. Theo giảng viên, chất lượng đầu ra của AI phụ thuộc rất lớn vào chất lượng đầu vào. Một câu lệnh rõ ràng, đầy đủ bối cảnh và yêu cầu cụ thể sẽ giúp AI đưa ra kết quả sát với nhu cầu sử dụng. Đây được xem là kỹ năng mới nhưng ngày càng quan trọng đối với người làm báo trong môi trường truyền thông số.
Từ văn bản đến sản phẩm đa phương tiện
Không dừng lại ở việc tạo nội dung văn bản, chương trình còn dành nhiều thời lượng cho các chuyên đề về sáng tạo sản phẩm đa phương tiện bằng AI.
Ở chuyên đề “Tạo hình ảnh và infographic với AI", học viên được hướng dẫn cách khai thác các nền tảng trí tuệ nhân tạo để thiết kế hình ảnh minh họa, infographic, poster và các sản phẩm trực quan phục vụ báo điện tử, tạp chí điện tử và mạng xã hội. Nhiều thao tác trước đây cần đến kỹ năng đồ họa chuyên sâu nay có thể được thực hiện nhanh chóng với sự hỗ trợ của AI.
Chuyên đề “Tạo âm thanh với AI" mang đến cho học viên những trải nghiệm thực tế về công nghệ chuyển đổi văn bản thành giọng nói, tạo lời đọc tự động, xử lý âm thanh và sản xuất podcast. Đây là xu hướng đang được nhiều cơ quan báo chí khai thác nhằm đa dạng hóa hình thức truyền tải thông tin, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận nội dung ngày càng linh hoạt của công chúng.
Trong khi đó, chuyên đề “Tạo video với AI" thu hút sự quan tâm đặc biệt của các học viên. Thông qua việc tiếp cận các nền tảng hỗ trợ sản xuất video bằng AI, học viên được hướng dẫn từ khâu xây dựng ý tưởng, viết kịch bản, tạo hình ảnh động, lồng tiếng cho đến hoàn thiện sản phẩm. Những công cụ này giúp rút ngắn đáng kể thời gian sản xuất, đồng thời mở rộng khả năng sáng tạo cho các phóng viên, biên tập viên trong quá trình tác nghiệp.
Nhiều học viên cho rằng những kiến thức được tiếp cận tại khóa học không chỉ giúp nâng cao kỹ năng nghề nghiệp mà còn tạo thêm cảm hứng để đổi mới cách thức sản xuất nội dung trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao giữa các loại hình truyền thông.
AI không thể thay thế trách nhiệm của người làm báo
Bên cạnh việc giới thiệu các ứng dụng mới, giảng viên cũng dành thời lượng đáng kể để phân tích những rủi ro, vấn đề đạo đức và pháp lý trong quá trình sử dụng AI.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là hiện tượng “ảo giác AI" (AI Hallucination) - khi hệ thống AI tạo ra những thông tin không chính xác nhưng lại trình bày theo cách rất logic và thuyết phục. Nếu thiếu kỹ năng kiểm chứng, người sử dụng rất dễ bị dẫn dắt bởi các thông tin sai lệch.
Thông qua nhiều ví dụ thực tế, giảng viên nhấn mạnh rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải nguồn thông tin chính thống. Trách nhiệm xác minh, đối chiếu nguồn tin và chịu trách nhiệm về nội dung công bố vẫn thuộc về người làm báo.
Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến bản quyền, quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu và đạo đức nghề nghiệp trong môi trường số cũng được trao đổi thẳng thắn. Học viên được khuyến cáo không đưa các tài liệu mật, dữ liệu nội bộ hoặc thông tin chưa được phép công bố lên các nền tảng AI nhằm bảo đảm an toàn thông tin và tuân thủ quy định pháp luật.
Không khí lớp học diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận về những cơ hội và thách thức mà AI mang lại cho nghề báo. Nhiều học viên chia sẻ rằng khóa học giúp họ thay đổi cách nhìn về công nghệ mới, từ tâm lý e ngại sang chủ động tìm hiểu và ứng dụng.
Trong dòng chảy chuyển đổi số của báo chí hiện đại, AI đang mở ra những phương thức sáng tạo mới, giúp người làm báo nâng cao hiệu quả tác nghiệp và tạo ra các sản phẩm truyền thông hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, công nghệ dù phát triển đến đâu cũng không thể thay thế tư duy phản biện, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp - những giá trị cốt lõi làm nên bản lĩnh của người làm báo chân chính.