Khi mùa xuân đến nơi đất liền bằng sắc mai vàng, bằng mưa bụi lất phất và hơi ấm của sum họp cũng là lúc con tàu vượt sóng đưa chúng tôi ra nhà giàn DK1 vào những ngày đầu năm 2026. Giữa trùng khơi, xuân đến chậm và lặng lẽ hơn, nhưng bền bỉ và sâu sắc theo cách rất riêng của người lính biển.

Nam sinh ra, lớn lên ở miền Trung, một dải đất hẹp giữa núi và biển, nơi mùa khô gió Lào hun nóng từng mái nhà, mùa mưa gió bão dồn dập như thử thách sức người. Ruộng ít, cha mẹ Nam sống cần cù, tằn tiện. Tuổi thơ anh đi qua trong tiếng sóng biển đêm cồn cào, những buổi chạy bão vội vã cùng ước mơ cháy bỏng là lớn lên, có một công việc đủ nuôi gia đình.

Mỗi lần, ông ngoại đi núi, tôi theo ra tận bờ sông tiễn ông ngược dòng lên nguồn. Có lần ông nói với tôi: “Người quê mình muốn có mái nhà trước gió bão miền Trung, có khi phải đi đến nơi con sông không còn ai dám gọi là sông nữa con ạ". Câu nói ấy theo tôi suốt thời thơ ấu, như một thứ mật mã chỉ người trưởng thành mới có thể giải. Lúc nhỏ, tôi chỉ hình dung thượng nguồn là nơi nhiều cá, nhiều đá, hoặc nước chảy xiết. Mãi về sau, khi đứng trước những mất mát của đời mình, tôi mới hiểu: ông không chỉ nói về con nước, ông nói về số phận.

​Lính ở chiến trường, nhất là các tổ đi công tác lẻ thường được hưởng những bữa cơm “Giải phóng", tức các bữa cơm “không tem phiếu, không thanh toán". Ăn xong chỉ bắt tay nhau mà đi. Cái bắt tay mặc nhiên thay cho mọi thủ tục rườm rà nhưng nhớ mãi.

Văn học nghệ thuật Việt Nam nhiều năm qua đã dành vị trí xứng đáng cho người chiến sĩ giải phóng. Nhưng đến 2025, với vở kịch nói Những chiến binh bất tử (Biên kịch Ngô Hồng Khanh - Đăng Minh, Đạo diễn: NSND Giang Mạnh Hà) hình tượng người lính đặc công Rừng Sác mới có cơ hội bước lên sân khấu để kể lại câu chuyện của mình một cách sinh động và đặc sệt chất lính.

Cầm trên tay cuốn tiểu thuyết Bóng tối của ý nghĩ của nhà văn Trâm Oanh mới được Nhà xuất bản Công an Nhân dân ấn hành - đây cũng là cuốn tiểu thuyết chị viết để tham dự cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và kí về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống", trong tôi có một cảm xúc đặc biệt. Bởi cuộc sống bộn bề nên rất lâu rồi mình không có thời gian để ngồi đọc một cuốn tiểu thuyết. Một cuốn tiểu thuyết gần 200 trang cầm trên tay với cái tên có chút bí ẩn, khiến người chưa đọc như có chút choáng ngợp, bởi chưa thể hình dung ra màn “bài binh bố trận" của nhà văn với đứa con tinh thần của mình.

Những ngày cuối năm, con đường như dài ra cho những người lữ khách tha hương ngóng về. Họ chạy đua với công việc, chạy đua với thời gian để mong một cái Tết đoàn viên.

Những cơn gió heo may ùa về khiến cho vùng đất rìa cao nguyên quê tôi se se lạnh vào lúc sáng sớm. Mỗi năm, cái lạnh này thường ghé chơi ít ngày rồi đi nên ai nấy đều thấy thú vị và đợi chờ. Không khí lạnh và khô khá đặc trưng nơi vùng đất đỏ bazan của miền Đông Nam Bộ. Trời trong hơn và xanh hơn. Ấy là Tết Nguyên đán đã cận kề. Ấy là mùa cao su thay lá đang đến. Ấy là mùa dọn vườn của nông phu chúng tôi bắt đầu.

Những ngày gần Tết, công việc nhiều, áp lực lắm. Ngồn ngộn bài vở liên tục thúc dồn chuyện “bếp núc" của Tạp chí như vó ngựa bung mở dây cương mà đòi hỏi phải chuẩn chỉ, nghiêm ngắn cho số Tạp chí đầu năm đón Tết. Khi báo đã lên khuôn và đến tay bạn đọc, tôi mới tạm gọi là yên tâm cho mình phút giây nhàn tản.

Những ngày cuối năm Ất Tỵ, đất trời dường như cũng nhuốm màu ưu tư. Nỗi buồn ấy không của riêng ai, khi một mùa thu vừa đi qua đã để lại bao vết thương lòng trước những thảm họa thiên tai dồn dập trên dải đất hình chữ S. Giữa nỗi xót xa chung của nhân sinh, nhịp Xuân như chậm lại, ngần ngại bước qua những giá buốt còn vương sau bão giông.