Xuất thân là chiến sĩ Trinh sát đặc nhiệm thuộc Đại đội Trinh sát, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai, Thiếu tá Nguyễn Văn Chung (thường gọi là Thành Chung) từng quen với nhịp sống thao trường khắc nghiệt: múa võ, vượt vật cản, leo tường, bám địa hình, hành quân trong rừng sâu... Nắng gió và mồ hôi là bạn đồng hành thường trực của anh. Chính trong môi trường quân ngũ nghiêm cẩn, kỷ luật ấy, Chung đã âm thầm bước vào con đường nhiếp ảnh nghệ thuật, một hành trình lặng lẽ, bền bỉ, nhiều trăn trở nhưng cũng đầy đam mê.

Bước ngoặt đến khi Thành Chung nhận nhiệm vụ mới ở Phòng công tác Chính trị, nơi luôn cần đến máy ảnh, máy quay - những “vũ khí" mới, nhẹ hơn nhưng lại đòi hỏi kỹ năng, bản lĩnh và sự tinh tế.

Những ngày đầu, ảnh của Thành Chung chủ yếu phục vụ nhiệm vụ tuyên truyền: ghi nhận đầy đủ, chân thực nội dung hoạt động huấn luyện, hội nghị, sinh hoạt đơn vị... Những bức ảnh có phần khô khan, khuôn mẫu, nặng về thông tin.

Chung nhận thấy nếu chỉ thuần túy bấm máy ghi nhận sự việc mà không có cảm xúc, không bố cục, sắp xếp theo một trật tự nhất định thì bức ảnh khó để lại dấu ấn. Nhưng trong môi trường quân đội quen thuộc, tính khuôn khổ cao, việc đưa nghệ thuật vào từng khuôn hình là thách thức không nhỏ. May mắn thay, chính giới hạn ấy lại trở thành động lực lớn để anh tìm tòi, làm mới mình, tìm những góc nhìn khác cho những hình ảnh đã quen thuộc đến sáo mòn; ánh mắt người lính trong buổi huấn luyện, khoảnh khắc nghỉ ngơi ngắn ngủi hay một động tác tác chiến được bắt trọn trong tích tắc. Có những đêm anh thức đến 1-2 giờ sáng, lên YouTube xem từng bài hướng dẫn về bố cục, ánh sáng, hậu kỳ...

Tinh thần cầu thị của Chung khiến anh chủ động viết đơn gia nhập Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đồng Nai với mục đích học hỏi, “nghệ thuật hóa" những bức ảnh. Trở thành hội viên Hội VHNT tỉnh, được sinh hoạt tại Ban Nhiếp ảnh, được tiếp cận, học hỏi những tay máy giàu kinh nghiệm và được sự quan tâm, hướng dẫn của các nghệ sĩ nhiếp ảnh, tác phẩm của Chung chuyển biến rõ rệt: bố cục chặt, ánh sáng tiết chế hợp lý và điều quan trọng nhất: anh đã bắt đầu kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh.

Những nỗ lực âm thầm của Chung dần được ghi nhận bằng thành tích cụ thể. Riêng năm 2024, Thành Chung đạt 8 giải thưởng, trong đó có 1 giải C toàn quốc, 1 giải Vàng toàn quân, 2 Bằng khen của Tổng cục Chính trị, 2 giải Ba cấp tỉnh cùng nhiều giải thưởng khác. Sang năm 2025, anh tiếp tục ghi dấu với 1 giải Khuyến khích của Ban Chỉ đạo 35 Quốc gia, 1 giải Ba Ảnh đẹp Đồng Nai, cùng 2 Bằng khen của Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam. Dấu mốc đáng nhớ nhất là bộ ảnh “Trinh sát đặc nhiệm" của anh được trao Giải C - Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Việt Nam năm 2025, một giải thưởng danh giá mà nhiều nhiếp ảnh gia mơ ước.

Bộ ảnh gồm nhiều khuôn hình được xây dựng công phu, ghi lại sinh động quá trình huấn luyện, rèn luyện và thực hành tác chiến của lực lượng trinh sát đặc nhiệm. Tác phẩm tập trung khắc họa rõ nét đặc thù nhiệm vụ của người lính trinh sát: bí mật, bất ngờ, chính xác, bền bỉ và giàu ý chí vượt khó, những con người vẫn được ví như “mũi nhọn thép", thầm lặng nhưng đầy quả cảm. Mạch ảnh triển khai theo trình tự huấn luyện thực tế: từ ẩn mình trong rừng rậm, rèn luyện thể lực, vượt vật cản đến áp sát mục tiêu, giải thoát con tin và thực hành chiến đấu. Mỗi khuôn hình đều thể hiện cường độ huấn luyện cao, sự tập trung tuyệt đối của chiến sĩ cùng tinh thần kỷ luật nghiêm ngặt của lực lượng đặc nhiệm.

Điểm nổi bật của bộ ảnh là tác giả khai thác góc chụp gần, tận dụng ánh sáng tự nhiên, nhấn mạnh ánh mắt, thần thái và chuyển động của nhân vật. Qua đó, vẻ đẹp mạnh mẽ, thầm lặng nhưng quyết liệt của người lính trinh sát hiện lên chân thực, đầy cảm xúc. Những bức ảnh không chỉ phản ánh hoạt động quân sự mà còn truyền tải tinh thần thép, ý chí bền bỉ và sự sẵn sàng nhận, hoàn thành nhiệm vụ trong mọi điều kiện của bộ đội.

Bộ ảnh “Trinh sát đặc nhiệm" đoạt giải C là ghi nhận của giới chuyên môn giành cho quá trình sáng tác miệt mài, bám sát thực tiễn của Thành Chung; đồng thời khẳng định đóng góp của nhiếp ảnh Đồng Nai trong khai thác đề tài lực lượng vũ trang, một mảng đề tài giàu ý nghĩa xã hội và giá trị tuyên truyền.

CHÙM ẢNH ĐOẠT GIẢI

Khắc phục vật cản - Ảnh: Thành Chung

Tinh thần thép - Ảnh: Thành Chung

Thực chiến - Ảnh: Thành Chung

Nguồn: Văn nghệ Đồng Nai số 97 (Tháng 3 năm 2026)