Mới hết ly thứ tư mà Tư Chắt múa hai tay lên bàn nhậu như người phất hoa tiêu mới vào nghề. Song hành với nhịp điệu không bài bản ấy là những tràng lí luận huyên thuyên, nhưng nghe ra vẫn còn mạch lạc chưa đến nỗi “vặt râu ông nọ cắm cằm bà kia". Sự phấn khích của Tư Chắt hôm nay có lẽ do hơi men đánh thức hơi bị sớm. Cũng có lí do để hiểu: Một là lớp tập huấn nghĩa vụ dân phòng Phòng cháy Chữa cháy (PCCC) vừa kết thúc. Tư Chắt, Tám Tùng, Chín Xỉn thuộc “ba dách" ba nơi (ba huyện sáp nhập thành một xã) được tháp tùng chọn đi thi khu vực vào dịp đầu năm tới. Tư Chắt được “bứng" lên ghế tổ trưởng. Hai là “tiểu đội trưởng" của Tư Chắt vừa dắt hai đứa nhỏ về ngoại để “mót lúa" về bổ sung cho mấy ngày tết. Thiên thời, địa lợi, nhân hòa đều hội đủ trong niềm vui của Tư Chắt - Anh có dư thời gian để “phát huy quyền làm chủ", dư thời gian để đàm đạo, lai rai cùng chiến hữu. Để khẳng định vai trò, trách nhiệm của tổ trưởng, Tư Chắt lên giọng nhắc nhở đủ điều, nào là mỗi thành viên phải có trách nhiệm tự hâm nóng phần lí thuyết, đặc biệt là phải nắm vững những nguyên nhân gây cháy do con người thiếu kiến thức và ý thức gây ra. Nào là phải thường xuyên ôn tập các thao tác về chữa cháy, phải nhanh, gọn, chính xác trong mọi tình huống. Nào là sự phối hợp đồng bộ giữa ba người phải nhất nhất chặt chẽ, liên hoàn, vân vân và vân vân.

Hoàng cung nhà Trần giữa một đêm thanh vắng. Lúc ấy đã vào đầu canh ba, một tiếng hét thất thanh từ cung Thưởng Xuân khiến cho đám thái giám và cung nữ hốt hoảng chạy tới.

Mai vùng dậy. Xô cửa. Chạy thoát ra. Bên ngoài không có ai cả. Những ngôi nhà cách đó không xa đều tắt đèn, đóng kín. Mai ngồi xuống, run run mở điện thoại và gọi cho Theo (Theo là cách Mai gọi tắt Theodore, tên của anh chàng người yêu). Tất cả bốn cuộc. Đều nhỡ. Theo gọi lại sau đó. Lúc tám giờ tối.

Tiết học Lịch sử buổi chiều hôm ấy nặng nề như lớp bụi phủ trên bảng đen. Cô giáo đều giọng kể về những ngày Cách mạng tháng Tám rực lửa, về thời khắc dân tộc vùng lên giành chính quyền. Lũ bạn có đứa gục xuống bàn, đứa ngáp dài, nhưng trong tôi lại mở ra một khoảng trống lạ lùng. Giữa dòng chữ khô khan, bóng dáng cụ nội bỗng hiện về, rõ rệt như thể cụ đang ngồi bên cạnh, dáng gầy gò, tóc bạc lơ thơ và đôi mắt đăm đắm.

Rời chương trình nghệ thuật hoành tráng mà lão vừa chụp được vô khối ảnh đẹp, lão tăng tốc con xe máy cà tàng bám đầy bùn đất, nhảy tưng tưng qua các ổ gà còn đọng nước mưa. Vừa chạy xe, lão vừa hân hoan nghĩ, hôm nay sinh nhật con gái, may mắn lão lại “trúng quả", lão sẽ đón con về, cho nó dạo một vòng quanh thành phố. Con gái lão rất thích được ngồi trước xe máy của lão đi chơi, nó ngọ ngoạy cái đầu tròn ủm có đuôi tóc dài buộc vểnh lên như đuôi gà, hỏi luôn miệng tất cả những gì nó nghĩ ra được. Lão hình dung gương mặt bừng sáng của con khi lão đưa nó vào hàng gà rán thơm phức, cho nó thoải mái ăn món khoái khẩu. Ừ. Mới đó mà đã sáu năm, từ ngày con nhỏ chào đời. Con gái lão giờ đã là “sinh viên lớp Một", lão thì ngót nghét Bảy mươi. “Cha già con cọc" - người đời nói cấm có sai. Nhưng nếu cọc này đủ cho con gái tựa, lão sẽ nguyện làm cây cọc suốt đời.

Từ hồi giá đất ở khu vực chợ Đồi tăng ngùn ngụt cũng là lúc cô Tám cô đơn bắt đầu “sự nghiệp" đi kiện; kiện tranh chấp đất với chính ông cậu ruột của mình.

Phong mặc kệ cho cơn mưa ào qua trên vai mình. Chỉ còn một con hẻm nữa là về tới nhà, có dừng xe lại mặc áo mưa cũng ướt hết. Gió thổi mạnh làm lá khế rụng lả tả trong sân nhà Phong. Khi dắt xe vào nhà, Phong định quay người đóng cửa chợt sững lại. Cái ghế sắt hoen gỉ dưới gốc khế đã biến mất.

Sư ông trìu mến nhìn người học trò giờ đã trưởng thành, cao lớn, vạm vỡ, tuấn tú, khôi ngô, thông minh dĩnh ngộ. Sư thầy nhớ lại ngày vị ni sư trụ trì mời ông đến để xem đứa bé trai mới sinh bị bỏ rơi trước cổng Am. Sư thầy đặt tên cho đứa bé là Trần Trung. Họ là nhà Trần, tên Trung để nhắc nhở là phải trung với Nước, với Dân. Nhờ sự chăm sóc của các ni sư và dân làng, đứa bé bị bỏ rơi lớn khỏe và khi Trần Trung lên tám, sư thầy mang về nuôi dạy, dày công truyền thụ võ công và binh pháp.

Tôi đã đón sinh nhật lần thứ hai mươi ba của mình trên đất nước Nga xa xôi cùng với đó là những khoảng trống cô đơn và lạnh lẽo nơi xứ người.

Tôi quen Ngân trong chiều mưa lâm râm ở Sài Gòn khi về thăm nhà. Cô là bạn của bạn tôi, nhỏ hơn tôi hai tuổi, nhân viên kế toán cho một công ty quảng cáo. Mắt Ngân trầm, nụ cười dè và thường cắn môi. Cô không nói nhiều, nhưng mỗi lời đều chạm đúng vào vùng cô đơn lâu ngày trong tôi.