​

Cho tới hơn 40 năm sau, tôi vẫn còn nhớ từng chi tiết quá trình triển khai nhiệm vụ và diễn biến của trận đánh đêm 28/10/1966 ấy. Trận đánh lớn mở màn vào căn cứ hậu cần chiến lược của Mỹ ở Tổng kho Long Bình, tiêu diệt và làm bị thương 250 tên lính Mỹ, phá hủy một khối lượng đáng kể phương tiện chiến tranh của chúng. Nhận được tin, Bác Hồ đã gửi điện thăm hỏi, chúc mừng và cổ vũ.

Hơn 6 tháng trước khi diễn ra trận đánh, đồng chí Trần Công An (Hai Cà), Tỉnh đội trưởng Biên Hòa sau này là Anh hùng LLVT Nhân dân (vừa mới qua đời) gọi tôi lên và thông báo một sự kiện cực kì quan trọng. “Bác Hồ đã ra lệnh cho Bộ chỉ huy Miền, và Bộ chỉ huy Miền cũng ra lệnh cho các đơn vị đặc biệt tinh nhuệ chuẩn bị đánh vào các căn cứ, hậu cứ quan trọng của Mĩ - ngụy như sân bay, kho tàng chiến lược... Riêng chốt 2 (Tiểu đoàn 2, Tỉnh đội Biên Hòa) do đồng chí phụ trách cần điều nghiên 2 cao điểm 50 và 53 của Tổng kho Liên hợp Quân sự Long Bình từ 2 tới 3 mục tiêu!".

Vừa nói, ông vừa quan sát nét mặt và thần sắc của tôi như để thăm dò tâm lí cấp dưới. Song, với kinh nghiệm từng trải trong cuộc đời cầm quân, người chỉ huy đã nhận ra ở tôi nét tự tin và quyết tâm. Ông cười khà khả mà rằng: “Đó, tinh thần là zậy. Căn cứ vào mệnh lệnh của Bác và của Miền, tôi thay mặt Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Biên Hòa lệnh cho Ba Vàng cùng Ban chỉ huy chốt 2 chuẩn bị 2 mục tiêu trên càng sớm càng tốt!". Nói đoạn, ông lại cười: “Được chưa ông bạn?". “Rõ! Sẵn sàng tuân lệnh" - Tôi dõng dạc trả lời. Niềm vui được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ đặc biệt, mặt khác cũng lo lắng bội phần, liệu mình có đáp ứng nổi mong muốn của trên?

Vào thời điểm ấy, toàn chiến trường miền Nam khá sôi động. Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ bị phá sản. Quân Mĩ và quân các nước chư hầu ồ ạt sang tham chiến. Chính quyền Sài Gòn đôn quân bắt lính ráo riết để mở rộng chiến tranh, đồng thời Mỹ tăng cường leo thang đánh phá miền Bắc ngày càng quyết liệt. Từ đây, máu xương của quân dân hai miền Nam Bắc nước ta lại đổ, đau thương tang tóc đang hằng ngày, hằng giờ giáng xuống mọi gia đình. Đúng như là Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã dõng dạc tuyên bố trước pháp trường “Còn đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai bán nước thì không ai có ấm no, hạnh phúc". Giờ đây, bổn phận làm người lính cách mạng tham gia diệt được một tên Mỹ - ngụy, phá hủy được một phương tiện chiến tranh của chúng là ta đã chia bớt đau thương cho đồng bào miền Bắc

Tôi báo cáo mệnh lệnh cấp trên với Chi bộ và Ban Chỉ huy thảo luận kỹ, trở thành quyết nghị được lan rộng đến từng cán bộ, chiến sĩ. Tất cả ai nấy đều háo hức, lập công.

Cái khó nhất lúc này là cần 100 kg thuốc nổ TNT và 4 kíp nổ chậm. Thuốc nổ trong kho đã hết sạch vì trước đó dùng cho trận đánh phá giao thông. Còn kíp hẹn giờ thì chưa được Miền gửi về lần nào. Trên động viên:

- Tự tìm tòi, sáng tạo ra không chỉ về tinh thần ý chí mà cả vật chất nữa. Điều ấy cũng thật dễ hiểu. Đông Nam Bộ là một chiến trường trọng điểm lại ở sâu, xa nằm án ngữ một hướng quan trọng về chiến lược của thủ phủ Sài Gòn. Các loại vũ khí từ miền Bắc đưa bằng đường biển và đường bộ chưa vào kịp. Thế là chúng tôi tự lo liệu lấy.

Phần điều nghiên nắm địch do Lê Thuyết Hùng, tổ 1 cùng tổ 3 đảm nhiệm, có sự hỗ trợ từ Cụm quân báo của anh Mười Soái. Tổ 2 tỏa đi sưu tầm bom lép, cưa lấy thuốc chế làm trái. Số còn lại chuẩn bị vật chất, lương thực, thực phẩm. Riêng tôi, đặc trách nghiên cứu chế tạo đồng hồ hẹn giờ. Đây là một công việc khó khăn, mới mẻ và cực kì nguy hiểm. Bởi nó liên quan đến kết quả của toàn bộ trận đánh. Chúng tôi đã tìm kiếm rồi “rút ruột" những quả bom lép và dùng thuốc đúc được 4 trái TNT, mỗi trái nặng 10 kg. Tôi kiên nhẫn sáng chế thành công kíp nổ chậm, rồi nổ thử bằng 100 gram thuốc để anh em yên tâm, tin tưởng. Không ngờ, từ thành công ấy, sau này các đơn vị bạn của Khu, Miền và đặc công biệt động Sài Gòn - Gia Định đến học tập kinh nghiệm để tự tạo ngòi nổ trên.

Những dãy kho của địch tại Long Bình hàng hóa chất cao như núi. Vòng trong, vòng ngoài đủ loại sắc lính Mỹ - ngụy bảo vệ, phương tiện tuần tra hiện đại, canh phòng nghiêm ngặt. Chúng dùng cả chó béc-giê, hồng ngoại tuyến để phát hiện đối phương. Hệ thống điện sáng như ban ngày. Nhìn qua tưởng chừng con chuột cũng khó vào. Vậy mà... chúng có ngờ đâu chỉ có 6 người lính đặc công Việt cộng đã làm cho cả thầy lẫn tớ hồn xiêu phách lạc.

Lợi dụng lúc sơ hở của đối phương, lúc 16h ngày 28/10/1966, tất cả chúng tôi đã cơ động bám sát cửa mở. Mặc dầu lúc này là giờ cao điểm, địch thu quân từ các nơi về căn cứ. Chỉ trong thời gian ngắn, tôi đã trực tiếp đặt 4 lượng nổ vào 4 khu kho theo chiến thuật “sâu đo" cách 20m đặt một điểm kho và kiểm tra kĩ lưỡng đồng hồ sau khi đã chập dây điện.

Nhìn kim đồng hồ cần mẫn tích tắc qua ánh sáng nhỏ tự tạo làm tôi sướng đến run người. Chao ơi, giây phút mong đợi từ lâu đang sắp trở thành hiện thực. Song, trong niềm vui ấy xen lẫn sự ngờ ngợ về kĩ thuật “sáng chế" đầu tay của mình. Liệu có điều chi không ổn do trục trặc trái nổ thì sẽ ăn nói sao đây với đơn vị và cấp trên? Trong giờ phút nghiêm trọng ấy, đầu tôi lóe lên một sự táo bạo: tôi ra lệnh cho 5 đồng chí rời khỏi trận địa để bảo đảm an toàn. Chỉ mình tôi ở lại, nếu như trời sáng, trái chưa nổ thì... dùng phương án 2 cho nổ tức thì, chấp nhận sự hi sinh. Nhưng lạ chưa! Ra được một quãng, cả 5 anh em gồm: Bùi Văn Hòa (sau này là Anh hùng liệt sĩ), Phạm Hữu Hóa, Trịnh Văn Thoàn, Nguyễn Văn Rô và Nguyễn Văn Tư quay vào. Họ lí giải: thà ở lại cùng hi sinh với nhau, lẽ nào chỉ có mình anh. Nghe lời nói xúc động ấy, người tôi nóng ran, nước mắt tràn mi nhưng tôi cố nén chặt, tập trung hết tinh lực kiểm tra lần cuối từng chiếc kim đồng hồ đang cần mẫn về tới đỉnh điểm. Khi thực sự yên tâm mới cùng nhau rời vị trí.

Tuy không phát hiện được chúng tôi nhưng qua phương tiện hiện đại, địch đã được đánh động, nên chúng hướng súng vào nơi nghi vấn có đối phương, bắn như vãi đạn.

Ra tới vị trí tập kết ban đầu, thu dọn xong đồ đạc chuẩn bị lui quân nhưng vẫn chưa có tín hiệu trái nổ. Ai nấy lòng như lửa đốt. Riêng tôi, nỗi lo cứ dâng lên gấp bội. Nhưng liệu quay vào có còn xử lí kịp chăng?

Bỗng 4 quả mìn đồng loạt phát nổ, trời đất quay cuồng, lảo đảo như đưa võng, mảnh bom mảnh đạn xối xả lia lịa chém ngang cây. Ánh điện vụt tắt, tiếng súng từ hai cao điểm 50 và 53 câm lặng. Chỉ có ánh chớp nổ của bom đạn là liên hồi kì trận. Cứ vậy kéo dài cho tới hơn 3 ngày 3 đêm. Hai chiếc máy bay, một phản lực, một HUIA đảo qua mấy vòng rồi chuồn thẳng ngao ngán và thất vọng. Với quân địch, đó là một thảm cảnh hết sức khủng khiếp. Chưa hết, cũng tại mục tiêu phân khu 53 tổng kho Long Bình, đêm 12 rạng ngày 13/8/1972, Trung đoàn Đặc công 113 với một lực lượng nhỏ, đột nhập, phá hủy trên 500 ngàn tấn bom, đạn pháo lớn, 300 tấn thuốc nổ, gần 300 nhân viên phục vụ kho và lính gác bị đền tội. Đây lại là một trận đánh điển hình của lực lượng Đặc công, phối hợp rất hiệu quả với hội nghị ngoại giao 4 bên ở Paris (Pháp) đang diễn ra dằng giai, quyết liệt.

Ông Ba Vàng kể tiếp: Kết quả: Cả 4 dãy kho bom, đạn đại bác bị phá hủy với khối lượng hơn 25.000 tấn. Một số kho lân cận bị chấn động mạnh nên rất nguy hiểm trong hệ số an toàn, sau đó phải hủy bỏ, thay thế bom đạn mới. Hơn 250 lính Mỹ chết và bị thương. Đặc biệt, số lính Mỹ và lính các nước chư hầu ở các đơn vị vừa mới đưa vào chiến trường miền Nam Việt Nam đều bị sang chấn nặng về tinh thần rất nghiêm trọng…

5 giờ chiều ngày 29/10/1966, chúng tôi đã trở về đơn vị an toàn trong niềm vui sướng, cảm động của đồng đội. Còn bọn địch ở căn cứ hậu cần Long Bình cùng các căn cứ lân cận hết sức run sợ, hoang mang..

Trận đánh được tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì cho tập thể, 6 cá nhân trực tiếp chiến đấu được Thủ trưởng tỉnh đội khen thưởng. Ngày hôm sau, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Phát thanh Giải phóng và các báo chí Hà Nội đều ca ngợi chiến công chói lọi và gọi trận đánh là “Tiếng sấm Long Bình", điểm mở màn chiến dịch Đông Xuân 1966-1967 cho toàn chiến trường đánh Mĩ và thắng Mĩ của quân dân miền Nam Việt Nam. Đặc biệt, Bác Hồ kính yêu đã gửi điện khen ngợi tập thể và cá nhân có thành tích đánh hiểm, thắng lớn vào kho bom đạn Long Bình đêm 28/10/1966.

***

Gần 60 năm đã đi qua, trên trận địa ngày nào giờ mọc lên khu công nghiệp mới làm tươi sáng gương mặt một vùng quê. Đầu cổng đi vào khu công nghiệp, “Tượng đài chiến thắng Long Bình", sừng sững đứng đó như một chứng tích của lịch sử để giáo dục truyền thống đánh giặc, cứu nước cho hôm nay và muôn đời con cháu mai sau. Con đường mang tên Bùi Văn Hòa (người tham gia trận đánh) xuyên qua khu công nghiệp như một nét son thắm đỏ, làm cho người đời thêm yêu mến, cảm phục về một người Anh hùng thuộc Binh chủng: “Đặc biệt tinh nhuệ, anh dũng tuyệt vời, mưu trí, táo bạo, đánh hiểm thắng lớn…" mà Bác Hồ đã khen tặng. Khi viết bài này, lòng tôi lại dâng tràn niềm thương nhớ, kiêu hãnh về người chỉ huy can trường, sáng tạo Nguyễn Tấn Vàng và đồng đội. Ông được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND ngày 25/4/2015 sau 2 năm ông về với cát bụi ngày 22/5/2013 âm lịch.

Ông Ba Vàng ơi! Mỗi lần nhớ tới ông, tôi lại liên tưởng tới câu nói mộc mạc, chân thành mà thấm đẫm lí tưởng chiến đấu vì cách mạng của ông lúc sinh thời: “Từ sâu thẳm tình cảm của một người lính, tôi luôn luôn khắc ghi, trong mỗi thành tích hay chiến công thắm đỏ, đều thấm nhuần thiêng liêng lời Bác, ấy là lời của cha ông non nước vọng về".

N.Q.H

​Nguồn: Văn nghệ Đồng Nai số 94 (Tháng 12 năm 2025)​