​

Cảnh trong vở diễn “Những chiến binh bất tử" - Ảnh: Nguyễn An

Văn học nghệ thuật Việt Nam nhiều năm qua đã dành vị trí xứng đáng cho người chiến sĩ giải phóng. Nhưng đến 2025, với vở kịch nói Những chiến binh bất tử (Biên kịch Ngô Hồng Khanh - Đăng Minh, Đạo diễn: NSND Giang Mạnh Hà) hình tượng người lính đặc công Rừng Sác mới có cơ hội bước lên sân khấu để kể lại câu chuyện của mình một cách sinh động và đặc sệt chất lính.

Trước hết, xin được nói về Rừng Sác, đó là khu rừng ngập mặn thuộc huyện Cần Giờ, bao quanh sông Lòng Tàu. Đây là tuyến đường sông huyết mạch, con đường vận tải chiến lược được Mỹ ngụy sử dụng chuyên chở vũ khí, khí tài, quân đội… từ biển vào nội đô. Lực lượng cách mạng cũng lập nên một căn cứ trọng yếu ngay trên chính vùng đất ngập mặn này. Bám trụ Rừng Sác gần 10 năm (1966 - 1975), trần lưng dưới mưa bom bão đạn, chất độc hóa học và bầy cá sấu hung dữ chính là cán bộ - chiến sĩ Đoàn 10 đặc công, đơn vị anh hùng đã đánh hơn 600 trận lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu gần chục ngàn lính Mỹ ngụy, hàng trăm tàu chiến hiện đại, làm nức lòng quân dân cả nước.

Hai nhà viết kịch Ngô Hồng Khanh - Đăng Minh đã xây dựng vở kịch xoay quanh cuộc sống, chiến đấu của tiểu đội đặc công nước, những người lính còn rất trẻ, trong đó nhân vật chính là tiểu đội trưởng Đức (NS Thanh Khoa). Anh có mối tình tuyệt đẹp với cô giao liên Út Tâm (NS Lệ Trinh), cả hai từng ước mơ sẽ thành chồng vợ, sẽ về thăm quê hương Thái Bình khi nước nhà độc lập. Nghiệt ngã thay, cuộc chiến tàn khốc, vô nhân đạo của Mỹ ngụy đã khiến họ mất nhau vĩnh viễn.

Đạo diễn Giang Mạnh Hà đã tái hiện sinh động và đầy màu sắc cuộc sống, chiến đấu của người lính trong bối cảnh địch thẳng tay bắt bớ, giết chóc, tìm mọi cách tách đơn vị đặc công ra khỏi vòng tay nuôi giấu, đùm bọc của người dân vùng sông nước. Thiếu ăn, thiếu mặc, trí óc luôn căng như dây đàn để tính toán, tìm phương án đánh chìm những chiếc tàu chiến chuyên chở hàng trăm ngàn tấn vũ khí đạn dược, điểm tựa của họ là những người như cha con ông Sáu (NSUT Điền Trung). Người đàn ông mất vợ yêu thương con gái, yêu thương những người lính, chăm lo cho họ từng bữa ăn giấc ngủ, lo lắng, day dứt khôn nguôi khi những chàng trai trẻ mình trần, nhoài người xuống dòng sông giá lạnh đầy hiểm nguy.

Đạo diễn Giang Mạnh Hà nói, ông giành mấy tháng nghiên cứu sâu kịch bản, tìm cách dàn dựng sao cho đạt hiệu ứng nghệ thuật cao nhất. Các diễn viên đều sinh ra, lớn lên trong thời bình, không có ký ức chiến tranh, đạo diễn phải thổi bùng trong họ tình yêu đối với Tổ quốc, gợi cho họ nỗi xúc động để họ hóa thân trọn vẹn vào nhân vật. Từ nguyên mẫu là Anh hùng lực lượng vũ trang - Đại tá Lê Bá Ước, Giang Mạnh Hà đã sáng tạo nên hình tượng Bảy Lê (NS Công Hậu) vừa bình dị, vừa cao cả. Bên cạnh những chiến sĩ cao lớn, mạnh mẽ là một Út Tâm duyên dáng, mảnh mai nhưng có ý chí bất khuất. Tất cả đều nhập vai với sự rung cảm của con tim và sự tinh tế của người nghệ sĩ. Bàn tay đạo diễn cùng năng lực hóa thân của diễn viên cả chính diện lẫn phản diện như Đức, tên đại úy thâm độc Hắc Long (NS Ngọc Tân)… đã tạo nên sức cuốn hút của vở diễn, khiến người xem khi mỉm cười trước vẻ đáng yêu của anh bộ đội đặc công nước, khi trào dâng niềm căm thù giặc. Cảnh cha con ông Sáu mừng tủi gặp nhau, cảnh sinh hoạt của bộ đội đặc công trong rừng đước, khoảnh khắc thư giãn đùa vui của các chàng lính trẻ, cảnh gặp gỡ của cha con ông Sáu, buổi hò hẹn tình tứ của Đức và Út Tâm… được đạo diễn dàn dựng chân thực, với sự hỗ trợ hiệu quả của ánh sáng, âm nhạc, phông cảnh… làm nổi bật chất phẩm chất anh hùng của quân và dân miền Đông Nam Bộ. Cái chết đầy nghĩa khí của ông Sáu, sự hi sinh như một người anh hùng của Đức, ý chí kiên cường của Út Tâm quyết bảo vệ giọt máu của người yêu để lại là những trường đoạn gây xúc động mạnh cho người xem.

Nhiều khán giả chia sẻ, họ đã rơi nước mắt khi xem lớp kịch các chiến sĩ ôm ba lô đựng di vật của người vợ trao cho ông Bảy. Sân khấu lặng phắc làm nền cho lời ru chấp chới bay lên. Hay trường đoạn bà mẹ của Đức lặn lội đường xa vào thăm quê hương Út Tâm, nơi con trai bà và đồng đội của anh chiến đấu và hi sinh. Lối dàn dựng biến hóa, vừa chân thực, vừa có chút huyền ảo lãng mạn với những màn múa hát tưng bừng, những ca khúc ngợi ca truyền thống đánh giặc giữ nước của cha ông, những chi tiết tạo nên tiếng cười sảng khoái khiến vở kịch bi mà không lụy, đậm chất anh hùng ca. Có thể nói, bằng tài năng, sự lao động nghiêm túc, hết mình, đạo diễn Giang Mạnh Hà đã kéo gần lịch sử với hiện tại, gắn kết huyền thoại với thực tiễn đời sống.

 Trong bối cảnh thế giới ngày càng phức tạp, xung đột vũ trang, chiến tranh có thể bùng lên bất cứ lúc nào, việc NSND Giang Mạnh Hà đưa Những chiến binh bất tử - khúc tráng ca về những người lính đặc công Rừng Sác - lên sân khấu phục vụ khán giả Đồng Nai là việc làm đầy tinh thần trách nhiệm của người nghệ sĩ. Nó là lời nhắc nhở tất cả chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ rằng: cuộc sống hòa bình hôm nay phải đổi bằng vô vàn máu xương của bao thế hệ đi trước. Chúng ta không được phép chủ quan, không được phép lãng quên quá khứ, lãng quên những người anh hùng.

Được biết, vở kịch Những chiến binh bất tử nằm trong Chương trình quảng bá các tác phẩm sân khấu tiêu biểu chào mừng thành công của Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030, hướng tới Đại hội Đảng Toàn quốc lần thứ XIV và 80 năm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam do Hội VHNT Đồng Nai thực hiện.

H.N

Nguồn: Văn nghệ Đồng Nai số 95-96 (Tháng 01 & 02 năm 2026)