​

Xem nội dung Tạp chí Văn nghệ Đồng Nai số 100 tại đây.pdf

Tạp chí VNĐN số 100 (tháng 6 năm 2026), có các nội dung đáng chú ý sau:

Bìa 1 là tranh cổ động thành phố mới, thể hiện người lao động là nhân tố trực tiếp xây dựng thành phố Đồng Nai phát triển. Đây cũng là một trong những quan điểm phát triển thành phố Đồng Nai trong 5 năm tới mà Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra: “Con người là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và là mục tiêu của quá trình phát triển".

Mục “Tin tức - Sự kiện" đăng tải bài viết “Phát huy vai trò văn học nghệ thuật trong triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI" của tác giả Phạm Văn Hoàng.

Mở đầu mục “Sáng tác - trao đổi - giới thiệu" là bài viết “Nhà báo và ước mơ" của nhà văn Đào Sỹ Quang. Bài viết là những kỷ niệm của tác giả khi còn là một cậu bé ở quê hương Thái Nguyên xa xôi. Từ những trang báo đọc ké của người bác đã hun đúc nên một cậu học sinh hiếu học và thích tìm tòi. Sau này có điều kiện hơn, tác giả đã có thể tiếp cận với nhiều tờ báo khác, rồi từ đó tác giả trở thành một cộng tác viên thường xuyên của các báo. Mặc dù là nghề tay trái sau khi rời quân ngũ và làm giáo viên, nhưng nhiệt huyết đối với nghề báo của tác giả không hề thua kém một phóng viên thực thụ nào. “Khi tìm hiểu về nghề báo, tôi thấy mình cần phải xông xáo, trau dồi kiến thức và các công cụ đi kèm". Và tác giả đã đến tận nơi để phỏng vấn, để hình dung, để trải nghiệm và cho ra đời những bài báo vừa mang tính thời sự vừa mang hơi thở rất thực từ cuộc sống.

Kỷ niệm 20 ngày mất nhà văn Hoàng Văn Bổn (Rằm tháng Tư 2006 - 2026), Văn nghệ Đồng Nai giới thiệu hai bài viết nhằm tri ân những đóng góp to lớn cho nền văn học nghệ thuật tỉnh Đồng Nai của ông. Nhà văn Nguyễn Một nhâm nhi những khoảng trống mà ông để lại với bài viết “Nhà văn Hoàng Văn Bổn - khoảng trống để lại" và bức hoạ chân dung thời trẻ của nhà văn Hoàng Văn Bổn do chính Nguyễn Một cầm cọ vẽ. Tôi tin chắc rằng, khi cầm cây cọ trên tay, nhà văn Nguyễn Một vẫn nhớ mãi về những buổi chiều bác Chín Bổn ngồi bên cửa sổ trụ sở Hội Văn Nghệ. Ánh sáng chiếu qua cửa sổ đủ để thấy gương mặt ông, nụ cười ông. Dù người đối diện là ai, ông nghe họ nói, không vội vàng phán xét, mà dùng cái tâm của mình để cảm hoá con người. Đó là một cách hành xử mà khi đã sống đủ lâu, đủ sâu, con người mới có thể có được. Nhà văn Hoàng Văn Bổn là hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam, một vị trí trong lịch sử văn chương nhiều người mơ ước. Thế nhưng, ông đã không ở lại Thủ đô - nơi có nhiều ánh nhìn ngưỡng mộ, mà ông về Đồng Nai, để sống, để viết và để gầy dựng một phong trào văn học nghệ thuật phát triển cho đến tận bây giờ.

Tác giả Tuấn Khôi, lại nhớ về nhà văn Hoàng Văn Bổn như một người thầy của báo Văn nghệ Đồng Nai. Ông không chỉ là cánh chim đầu đàn, mà còn là người định hướng, dìu dắt và nhen nhóm những ngọn lửa đam mê văn chương trong thế hệ trẻ. Sự dấn thân của các tác giả trẻ cách đây 40 năm luôn có hình ảnh của nhà văn Hoàng Văn Bổn ẩn hiện trong từng chuyến đi, từng trang bản thảo, từng giọng điệu của các tác giả trẻ vào nghề. Tác giả Tuấn Khôi đã dùng từ “tháp tùng" khi miêu tả những chuyến đi mà ông được đi cùng nhà văn Hoàng Văn Bổn, cho thấy một sự trân trọng, ngưỡng mộ đến thần tượng của thế hệ viết văn trẻ Đồng Nai đối với ông. Và tác giả cho rằng: “Nhà văn Hoàng Văn Bổn là người thầy, là pho sử sống trong lĩnh vực văn chương và điện ảnh quân đội những năm tháng ấy".

Chuyên mục Kỷ niệm Ngày quốc tế thiếu nhi có bài phân tích tác phẩm “Truyện tuổi hoa của Nguyễn Thái Hải" của nhà phê bình Bùi Công Thuấn. Đây là một chuyên mục của báo Tuổi hoa được phát hành ở Sài Gòn từ năm 1969, lúc này nhà văn Nguyễn Thái Hải đang là một sinh viên trường Dược. Series truyện Tuổi hoa đã được học sinh miền Nam đón nhận hồ hởi từ những ngày đầu ra mắt. Trong suốt quá trình phát hành, nhà văn Nguyễn Thái Hải đã cho ra đời liên tục các truyện ngắn. Thế nhưng, sau này thất lạc và ông chỉ gom được một số truyện trong series này từ một độc giả trung thành với Tuổi hoa. Năm 2025, nhà văn Nguyễn Thái Hải đã cho ra mắt tuyển tập “Một thuở Tuổi hoa" với 18 câu chuyện được rút ra từ các bài báo thời đó. Điều khiến cho chúng ta bất ngờ là sau 50 năm, những truyện ngắn viết cho lứa tuổi học trò vẫn còn nguyên giá trị và được học sinh thời nay đón nhận một cách hào hứng.

Truyện “Những giấc mơ bay" của Võ Thu Hương đem đến cho độc giả nhí một mùa hè thật sảng khoái với giấc mơ bay của cậu học trò mọt sách tên Mạnh. Sau một năm học vất vả và áp lực, Mạnh cuối cùng cũng được nghỉ hè. Và điều đầu tiên cu cậu nghĩ đến khi đi thả diều cùng Hải trên cánh đồng là làm một đôi cánh để bay được như chim. Nghĩ là làm, cả hai hì hụi làm những đôi cánh để gắn lên người mình. Thế nhưng khi mang đôi cánh ra thì cả hai không thể bay được dù một milimet. Sự thất vọng tràn theo những giọt mồ hôi nhễ nhại chảy đầm đìa mặt mũi hai đứa. Lúc này chị Hạnh đã xuất hiện và giải bài toán khó giúp Mạnh. Chị giở sách ra đọc to cho 2 đứa biết muốn bay được phải đáp ứng yêu cầu gì, loài nào bay được loài nào không bay được… Và qua sự giải thích và an ủi của chị Hạnh, đêm đó Mạnh đã có một giấc mơ thật đẹp, trong mơ, Mạnh thấy mình được chắp thêm đôi cánh, bay tít lên trên những tầng mây, nhìn xuống mặt đất ngắm trọn núi xanh, sông dài…

Ở chuyên mục này, Văn nghệ Đồng Nai cũng giới thiệu chùm thơ viết cho thiếu nhi của nhà thơ Đàm Chu Văn và ca khúc “Con đường học trò" của nhạc sĩ Hà Công Chính.

Truyện ngắn số này có “Thằng No" của tác giả Thái Phụ. Truyện kể về No, một cậu bé bỏ nhà lên thành phố kiếm sống vì gia đình quá nghèo khổ, đông con. Tưởng rằng với sự cần cù lao động của mình thì sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn và cậu có thể lo cho ba mẹ ở quê. Nhưng cuộc đời luôn thử thách cậu bằng những tình huống trớ trêu và đầy rẫy bất công. Tưởng được về quê đó mà dòng đời đưa đẩy khiến cậu phải tah phương cầu thực lần 2. Đang trong lúc mất phương hướng thì No nhớ lại lời khuyên của anh Hồng và chị Hạnh - người đã từng cưu mang cậu. Vậy là cậu lại bước chân lên lên xe. Cậu hướng ánh nhìn về phía xưởng máy, hy vọng tìm lại họ để bắt đầu một cuộc đời mới lương thiện hơn.

Truyện ngắn “Người lạ" của tác giả Lệ Hằng kể về người phụ nữ tình cờ gặp một người đàn ông xa lạ trong một chiều mưa dông trên đèo mười năm trước. Tưởng rằng đó chỉ là một cuộc gặp thoáng qua, nhưng sự đồng điệu khi cùng trút hết những bí mật, dằn vặt thầm kín về hôn nhân và cuộc sống đã biến họ thành tri âm tri kỷ, giúp cả hai thay đổi tư duy để lựa chọn quay về cứu vãn hạnh phúc gia đình. Nhưng cuộc đời luôn thử thách cô bằng những tình huống trớ trêu khi nhiều năm sau, họ vô tình trở thành hàng xóm của nhau. Tưởng được nhận lại người quen, đối phương lại chọn cách phủ nhận quá khứ, lạnh lùng xem cô như một người xa lạ để bảo vệ bình yên hiện tại. Có điều gì xảy ra trong cuộc sống anh này ư? Hay anh ta cố tình trốn chạt điều gì?... Đang trong lúc hụt hẫng và cảm thấy có điều gì đó không chân thực mà không dám gọi tên, cô quyết định buông bỏ, rời đi và không bao giờ quay lại. Cô hướng ánh nhìn về phía trước, chấp nhận quy luật của số phận để giữ vẹn nguyên ký ức đẹp về một buổi chiều mưa thanh tẩy tâm hồn.

Bút ký số này mang đến những trang ký sự hành trình đầy cảm xúc qua “Một ngày ở Côn Đảo" của Vũ Thị Huyền và “Trải nghiệm đáng nhớ ở Hokkaido" của Trần Thùy Dương. Với “Một ngày ở Côn Đảo", tác giả đưa người đọc ghé thăm vùng đất từng là “địa ngục trần gian" khét tiếng dưới thời thực dân, đế quốc. Giữa không gian thiêng liêng của nghĩa trang Hàng Dương và hệ thống nhà tù cũ, Côn Đảo ngày nay hiện lên đầy thơ mộng, bao dung, gắn liền với biểu tượng bất tử của Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu cùng tinh thần quật cường của các thế hệ cha anh đi trước. Hành trình khép lại bằng niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc đối với nền độc lập, hòa bình của Tổ quốc. Tiếp nối mạch cảm xúc ấy, “Trải nghiệm đáng nhớ ở Hokkaido" lại là một thử thách vượt lên chính mình của người phụ nữ ngoài 60 tuổi khi du lịch tự túc đến vùng đảo cực Bắc Nhật Bản giữa mùa đông băng giá. Đối mặt với cái rét kỷ lục dưới âm 10 độ C, tác giả vẫn tìm thấy niềm vui khi hòa mình vào lễ hội tuyết tinh khôi, kiên nhẫn xếp hàng chờ đợi để thưởng thức tô mì Ramen nóng hổi, rượu Sake ấm nồng, và cảm nhận sự tinh tế, văn minh trong lối sống của người bản địa. Chuyến đi tuy gian hỏi nhưng đã nạp đầy năng lượng sống tích cực cho hành trình phía trước.

Mảng nghiên cứu, lý luận số này có “Nghệ thuật trang trí đôn voi gốm Biên Hòa" của tác giả Đoàn Minh Ngọc. Tác phẩm làm nổi bật giá trị thẩm mỹ và chiều sâu văn hóa của đôn voi gốm - một vật dụng vừa mang tính linh thiêng trong tín ngưỡng, vừa là nội thất trang trí độc đáo đặc trưng của gốm Biên Hoà. Nghệ thuật tạo hình và hoa văn của đôn voi được nghệ nhân phân bổ bài bản theo cấu trúc ba phần: Mặt đôn (cách điệu từ bành voi với đa dạng kiểu dáng hình học như tròn, vuông), Thân đôn (khái quát hóa hình tượng voi ba chiều vững chãi), và Đế đôn (khối đặc, thấp rộng tạo sự cân bằng). Tất cả hòa quyện tạo nên một chỉnh thể gốm Biên Hòa hài hòa, đặc sắc.

Bài cảm nhận “Tà Thiết ngày tôi đến" của tác giả Linh Tâm tôn vinh bài thơ cùng tên của nhà thơ Hoàng Quý. Tác phẩm tái hiện xúc động khu di tích lịch sử Tà Thiết đầy bi tráng qua những hình ảnh thiên nhiên giàu ký ức. Qua đó, bài viết khơi dậy niềm tự hào, lòng biết ơn đồng đội và nhắc nhở thế hệ trẻ giữ gìn lịch sử oai hùng của dân tộc.

Tản văn só này có “Xoài thơm nhớ mãi" của Ngô Thị Ngọc Diệp và “Những người nhớ chuyện xưa" của Nhung Phạm. Đây là những ký ức tuổi thơ êm dịu của hai tác giả nữ. Nếu Ngô Thị Ngọc Diệp chạm đến nỗi nhớ quê nhà qua hình ảnh cây xoài trên đường tuần tra, thì Nhung Phạm lại đầy hoài niệm về ngôi nhà mái ngói ba gian miền Bắc, ở đó có những khóm hoa violet nồng nàn và tấm lưng vững chãi của người cha. Hai tản văn là chút dịu êm mà hai tác giả muốn gửi đến những con người đang bận rộn với cuộc sống xô bồ ngoài kia. Chỉ cần chúng ta dừng lại một chút thôi là bao nhiêu ký ức lại tràn về để xua dịu cái oi bức ngột ngạt của bon chen, của cơm áo gạo tiền đè nặng lên vai mỗi kiếp người.

Phần thơ có sự góp mặt của các nhà thơ: Trần Vũ Long, Lê Hương Thơm, Biện Bạch Ngọc, Nguyễn Thành Tuấn, Lê Thanh Xuân, Lê Liên, Bùi Phan Thảo, Nguyễn Mỹ Hạnh, Hoàng Văn Thống, Đỗ Minh Dương, Dương Đức Khánh, Lê Sỹ Tùng, Phan Phúc.

Ca khúc số này giới thiệu tác phẩm của các nhạc sĩ: Nguyễn Bá Trang, Đoàn Quang Trung.

Mục “Văn hoá dân gian" giới thiệu bài viết “Tìm hiểu một số cây thuốc trị bệnh dân gian của người Chơro ở Đồng Nai" của Nguyễn Trí Nghị.

Mục “Sáng tác trẻ", giới thiệu truyện ngắn “Vùng an toàn" của tác giả Đàm Minh Khôi, bài thơ “Cha tôi" của tác giả Võ Minh Hà.

“Trang cơ sở" giới thiệu bài viết “Dưới những tàng xanh Lục quân 2 yêu dấu" của Minh Nhân - Nam Quốc.

Mục “Chuyện đời - chuyện nghề" giới thiệu bài viết “Dân tay ngang làm báo" của tác giả Bùi Thuận.

Bên cạnh đó, Tạp chí cũng trang trọng giới thiệu những hoạt động của Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai ở các trang bìa. Đó là “Hội nghị An ninh mạng và quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật" ở trang bìa 2; “Gặp mặt kỷ niệm 20 năm ngày mất nhà văn Hoàng Văn Bổn" ở trang bìa 3; “Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam" ở trang bìa 4.

Ngoài ra, độc giả cũng được thưởng thức những bức tranh, minh hoạ đặc sắc của các họa sĩ tên tuổi như: Lê Trí Dũng, Ngô Xuân Khôi, Kim Duẩn...

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.